زمینه و هدف: پشم شیشه به فراوانی در تولید منسوجات و به عنوان یک ماده استحکام بخش در صنایع پلاستیک سازی و همچنین در تولید عایقهای رطوبتی و صوتی کاربردهای فراوان دارد با این حال اثرات تماس استنشاقی با این ماده و ماهیت این اثرات بر روی سیستم تنفسی به دقت مورد مطالعه قرار نگرفته و در مورد آن اتفاق نظر وجود ندارد. بنابراین هدف از مطالعه حاضر ارزیابی اختلالات تنفسی احتمالی و تعیین ماهیت عوارض ربوی ناشی از مواجهه استنشاقی با این ماده شیمیایی در کارکنان یکی از واحدهای تولیدی پشم شیشه در شیراز بود. اگر قصد خرید پشم سنگ ، پشم سنگ تخته ای ، پشم سنگ لوله ای و پشم سنگ هیدروپونیک را دارید کافیست با کارشناسان ما تماس حاصل فرمایید.
روش بررسی: مطالعه حاضر از نوع کوهورت تاریخی است. ۴۹ نفر کارگر که به اقتضای شغل در معرض تماس با پشم شیشه بودند و ۴۲ نفر از کارکنان فاقد پیشینه تماس با این ماده به عنوان گروه مرجع از میان تنها کارخانه سازنده پشم شیشه شیراز مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای تمام افراد، فرم پرسشنامه تنفسی استاندارد تکمیل گردید و برای انجام رادیوگرافی ریه به یکی از مراکز درمانی اعزام شدند همچنین آزمون عملکرد ریوی قبل از شروع کار انجام گرفت سپس جهت بررسی میزان مواجهه با ذرات پشم شیشه غلظت قابل تنفس این ماده در نواحی مختلف کارخانه اندازه گیری شد. تحلیل دادههای جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار spss و آزمونهای تی دانشجویی و زوجی مجذور کا، تست دقیق فيشر رگرسیون خطی و لجستیک صورت گرفت.
یافته ها: میانگین و انحراف معیار سن و سابقه کار گروه مواجهه یافته بترتیب ۳۴٫۷ – ۶٫۳۹ و ۵۹٫۵ – ۲٫۱۱ سال بود. غلظت پشم شیشه در واحدهای پر گرد و غبار صنعت لاین و تیشو به ترتیب ۵٫۴۴ و ۲۷٫۶ میلی گرم در متر مکعب هوا برآورد گردید. شیوع علایم تنفسی و یافتههای غیر طبیعی در رادیوگرافی قفسه سینه کارگران و گروه مرجع اختلاف آماری معنی داری را نشان نداد (۰۵٫۰)
میانگین پارامترهای ظرفیت حیاتی ظرفیت حیاتی سریع ظرفیت حیاتی سریع در ثانیه اول و نسبت ظرفیت حیاتی سریع در ثانیه اول به ظرفیت حیاتی سریع هر چند که در دو گروه متفاوت بود ولی این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود (۵٫۰) بین متغیر سن و مدت مواجهه با نسبت ظرفیت حیاتی سریع در ثانیه اول به ظرفیت حیاتی سریع رابطه خطی معنی داری وجود داشت ۰۵٫۰ به نحوی که با افزایش این متغیرها این نسبت کاهش می یابد.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان میدهد که پشم شیشه با غلظت و مدت مواجهه فوق الاشاره سبب کاهش قابل توجه و معنی دار ظرفیتهای ریوی و ایجاد تغییرات غیر طبیعی رادیوگرافی ریه و ازدیاد علائم تنفسی نمی گردد.
اثرات کوتاه مدت بر سلامتی
قرار گرفتن در معرض پشم شیشه : هنگامی که افراد با عایق پشم شیشه تماس پیدا میکنند، به خصوص از طریق تماس پوستی، میتواند باعث سوزش پوست شود. این سوزش ممکن است به صورت قرمزی و ناراحتی بروز کند، و انجام اقدامات احتیاطی برای کاهش تماس پوستی با فایبرگلاس ضروری است.
تحریک دستگاه تنفسی فوقانی : استنشاق ذرات پشم شیشه موجود در هوا میتواند بینی و دهان را تحریک کند و منجر به تحریک دستگاه تنفسی فوقانی شود. این تحریک میتواند موقتی باشد اما میتواند باعث ناراحتی و سرفه شود.
سوزش موقت معده : در برخی موارد، بلعیدن ذرات پشم شیشه میتواند باعث سوزش موقت معده شود.
خطرات سلامتی درازمدت
اگرچه قرار گرفتن در معرض پشم شیشه در کوتاه مدت میتواند باعث ناراحتی و سوزش شود، نگرانی مهمتر در مورد قرار گرفتن در معرض آن در درازمدت نهفته است.
تماس طولانی مدت با پشم شیشه میتواند منجر به عوارض جانبی سلامتی از جمله موارد زیر شود:
آسیب بافت ریه : قرار گرفتن طولانی مدت در معرض پشم شیشه موجود در هوا میتواند منجر به آسیب به بافت ریه شود. استنشاق این الیاف ریز در مدت زمان طولانی ممکن است به مشکلات تنفسی منجر شود و در موارد شدید، خطر ابتلا به سرطان ریه را افزایش دهد.
عوامل سرطانزای احتمالی برای انسان : آژانس بینالمللی تحقیقات سرطان (IARC) انواع خاصی از پشم شیشه را به عنوان «احتمالاً سرطانزا برای انسان» طبقهبندی کرده است که نشاندهنده ارتباط بالقوه بین قرار گرفتن در معرض پشم شیشه و سرطان است.
مواجهه شغلی : کارگران صنایعی که با عایق پشم شیشه و مواد مرتبط سروکار دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری از مواجهه شغلی باشند که میتواند پیامدهای بلندمدتی برای سلامتی داشته باشد. مواجهه شغلی به ویژه در صنایع ساخت و ساز و عایق کاری نگران کننده است.
کاهش خطرات مواجهه با پشم شیشه
برای کاهش خطرات احتمالی سلامتی مرتبط با پشم شیشه، انجام اقدامات احتیاطی مناسب بسیار مهم است:
استفاده از تجهیزات حفاظتی : هنگام کار با عایق یا مواد پشم شیشه، افراد باید از عینک ایمنی با محافظ جانبی، عینک ایمنی و دستکش برای کاهش مواجهه استفاده کنند. لباسهای گشاد نیز میتوانند به جلوگیری از تماس الیاف پشم شیشه با پوست کمک کنند.
تماس با پوست را به حداقل برسانید : تا حد امکان از تماس مستقیم با مواد پشم شیشه خودداری کنید و در صورت تماس، فوراً پوست در معرض تماس را بشویید.
استفاده از تهویه مناسب : تهویه مناسب در محیطهای داخلی میتواند به کاهش غلظت ذرات پشم شیشه موجود در هوا کمک کند و خطر استنشاق را کاهش دهد.
تمیز کردن ایمن : پس از کار با عایق پشم شیشه، تمیز کردن صحیح محل ضروری است. جاروبرقی صنعتی مجهز به فیلتر HEPA میتواند به جذب مؤثر الیاف شیشه کمک کند.